زیست فناوری کشاورزی

مرکز جامع اطلاع رسانی

 

 

انتقال ژن به گیاهان و اصلاح ژنتیکی آنها  در طبیعت و همچنین به دست کشاورزان سنتی قدمت چندهزار ساله دارد. ذرت طبیعی که 7000 سال قبل از میلاد کشت می شده، علفی به نام تئوزینت (teosinte) بوده است (سمت چپ تصویر فوق). با تغییرات و اصلاحات ژنتیکی که توسط کشاورزان سنتی در این گیاه انجام شده، ذرت امروزی ایجاد شده (سمت راست تصویر فوق) که خود ذرت و دانه آن 1000 برابر بزرگتر شده و پوست آن به راحتی قابل جدا شدن است. اصلاح ژنتیکی کلاسیک یا سنتی گیاهان با قدمت چند هزار سال به تدریج تکامل یافته و نوع کامل شده و دقیق آن که امروزه در کنار روشهای سنتی مورد استفاده قرار می گیرد، فناوری تولید گیاهان اصلاح ژنتیکی شده نوین یا تراریخته است. در روشهای اصلاح ژنتیکی سنتی هزاران ژن به شکل غیر قابل کنترل توسط دانه گرده از گیاه دهنده به گیاه گیرنده منتقل می شود، در حالیکه در روش اصلاح ژنتیکی نوین تنها یک یا چند ژن به شکل کاملاً هدفمند به گیاه گیرنده منتقل می شود. 

 

 

مراحل اصلاح ژنتیکی سنتی یا کلاسیک ذرت در طبیعت و به دست کشاورزان سنتی طی 7000 سال 

 

 

ذرت تراریخته یکی از 10 محصول تراریخته ایست که در بازارهای جهانی وجود دارند. سایر محصولات تراریخته موجود در بازارهای جهانی عبارتند از: سویای تراریخته، پنبه تراریخته، کلزای تراریخته، یونجه تراریخته، چغندرقند تراریخته، پاپایای تراریخته، سیب زمینی تراریخته، کدوی تراریخته، بادمجان تراریخته و سیب تراریخته. 

 

 

 

3 نوع ذرت تراریخته در جهان کشت، تولید و مصرف می شود که عبارتند از: ذرت تراریخته مقاوم به علف کش، ذرت تراریخته مقاوم به حشرات آفت و ذرت تراریخته مقاوم به خشکی. 

 

 

آمریکا، برزیل و آرژانتین در رتبه اول تا سوم کشت، تولید و مصرف ذرت تراریخته در جهان قرار دارند. 

 

 کشت ذرت تراریخته در سال 2012

 

در سال 2012، برزیل پس از آمریکا بیشترین سطح زیر کشت محصولات تراریخته را داشته است. در این سال کشاورزان برزیلی 36/6 میلیون هکتار محصول تراریخته را کشت کرده اند که از این مقدار 12/1 میلیون هکتار به کشت ذرت تراریخته اختصاص یافته است. در این سال سویای تراریخته بیشترین سطح زیر کشت در برزیل را داشته است. 

 

کشت ذرت تراریخته در سال 2013

 

 

ذرت تراریخته در سال 2013 با نرخ پذیرش 90 درصدی در آمریکا به عنوان کشور برتر کشت و تولید کننده محصولات تراریخته، کشت شده است. 

 

ذرت تراریخته مقاوم به خشکی با نام تجاری DroughtGuard برای اولین بار در سال 2013 در سطح 50 هزار هکتار در آمریکا کشت شده است. سطح زیر کشت این محصول پس از گذشت 2 سال در سال 2015 با افزایش 15 برابری، به 810 هزار هکتار رسیده است. 

 

کشت ذرت تراریخته در سال 2014

 

 

 ذرت تراریخته 30% کل سطح زیر کشت و تولید محصولات تراریخته در سال 2014 را به خود اختصاص داده است. 

 

کشت ذرت تراریخته در سال 2015

 

 

کشت ذرت تراریخته از سال 1996 آغاز شده و تا سال 2015 همه ساله کشت این محصول ادامه داشته و با افزایش تدریجی همراه بوده است. 

 

 

ذرت تراریخته دومین محصول از 4 محصول اصلی تراریخته کشت شده در سال 2015 است. 

 

 

در سال 2015، 29% کشت و تولید ذرت در جهان به ذرت تراریخته اختصاص داشته است. به این ترتیب نرخ پذیرش ذرت تراریخته در این سال 29% بوده است. 

 

 

ذرت تراریخته در سال 2015 در 17 کشور جهان کشت و تولید شده است که عبارتند از: آمریکا، برزیل، آرژانتین، کانادا، پاراگوئه، آفریقای جنوبی، اروگوئه، فیلیپین، اسپانیا، کلمبیا، هندوراس، شیلی، پرتغال، ویتنام، جمهوری چک، اسلواکی و رومانی. 

 

ذرت تراریخته همواره از نظر سطح زیر کشت و تولید پس از سویای تراریخته، جایگاه دوم را بین محصولات تراریخته به خود اختصاص داده است. 

در سال 2015، کشاورزان آمریکا به عنوان اولین کشور کشت و تولید کننده محصولات تراریخته، ذرت تراریخته را با نرخ پذیرش 92% کشت کرده اند. 

 

 

در سال 2015 ذرت تراریخته متحمل به خشکی با نام تجاری DroughtGuard در سطح 810000 هکتار در آمریکا کشت شده است. 

 

 

افزایش 15 برابری کشت ذرت تراریخته مقاوم به خشکی در آمریکا طی دو سال، نشان دهنده پذیرش عمومی بالای این محصول و رضایت کشاورزان است. 

 

 

در سال 2015، کشور آرژانتین 2/9 میلیون هکتار ذرت تراریخته کاشته است. کشت ذرت تراریخته پس از سویای تراریخته در رتبه دوم از نظر سطح زیر کشت در این کشور قرار دارد. 

 

 

ذرت تراریخته یکی از 7 محصول تراریخته ایست که کشاورزان کشورهای توسعه یافته در سطح 97/1 میلیون هکتار در سال 2015  کشت کرده اند. سایر محصولات تراریخته کشت شده در این کشورها عبارتند از: سویای تراریخته، پنبه تراریخته، کلزای تراریخته، بادمجان تراریخته، پاپایای تراریخته و سپیدار تراریخته. 

 

 

مزایای اقتصادی کشت ذرت تراریخته در فیلیپین بین سالهای 2003 تا 2015، به میزان 642 میلیون دلار برآورد شده است. تنها در سال 2015، تأثیر سودآوری کشت ذرت تراریخته در این کشور بر درآمد کشاورزان، 82 میلیون دلار بوده است.  

 

 

به رغم وجود چندین کمپانی تولید بذر در اروپا که در رقابت با مونسانتو هستند و در نتیجه برای حمایت از این کمپانیها در اتحادیه اروپا، کشت بذور تراریخته مونسانتو محدود شده است، مزایای ذرت تراریخته به اندازه ای بوده که در سال 2015، 116870 هزار هکتار از اراضی کشاورزی در 5 کشور اروپایی به کشت و تولید این محصول اختصاص یافته است.

 

 

در سال 2015 ذرت تراریخته در 5 کشور اروپایی شامل اسپانیا، پرتغال، جمهوری چک، رومانی و اسلواکی کشت شده است. اسپانیا با کشت 107749 هکتار ذرت تراریخته در این سال، در صدر تولید کنندگان محصولات تراریخته در اتحادیه اروپا قرار دارد. 

 

 

اسپانیا 92% کل ذرت تراریخته اروپا را در سال 2015 کشت کرده است.  

 

 

سودآوری کشت ذرت تراریخته در فاصله بین سالهای 2006 تا 2015 در اتحادیه اروپا و به ویژه اسپانیا، 275 میلیون دلار بوده است. سود حاصل از کشت این محصول در سال 2015 به تنهایی 21 میلیون دلار برآورد شده است. 

 

 

سطح زیر کشت محصولات تراریخته در سال 2015 در کشور شیلی، 9306 هکتار بوده که از این سطح، 4681 هکتار به کشت ذرت تراریخته اختصاص داشته است. 

 

 

کشور ویتنام برای اولین بار در سال 2015، ذرت تراریخته را کشت کرده است. 

 

 

کشور ویتنام در سال 2015، 3500 هکتار از اراضی خود را به کشت ذرت تراریخته اختصاص داد. 

 

 

افزایش درآمد کشاورزانی که طی دوره 20 ساله (1996 تا 2015) ذرت تراریخته را کشت کرده اند، 57/1 میلیارد دلار برآورد شده است. این افزایش سودآوری در سال 2015 به تنهایی 6/25 میلیارد دلار بوده است. 

 

کشت ذرت تراریخته در سال 2016

 

 

ذرت تراریخته دومین محصول اصلی تراریخته کشت شده در سال 2016 بوده است.

 

 

16 کشور جهان در سال 2016، ذرت تراریخته را کشت و تولید کرده اند. 

 

 

از سال 1996 تا 2016، 40 کشور مجوز کشت، تولید و مصرف محصولات تراریخته را صادر کرده اند. بیشترین تعداد رخدادهای تراریخته تأیید شده مربوط به ذرت تراریخته است. 218 رخداد ذرت تراریخته در 29 کشور تأیید شده و مجوز گرفته اند. 

 

 

251 رخداد تراریخته در سال 2016 مجوز کشت، تولید و یا مصرف خوراکی به عنوان خوراک انسان و دام و طیور گرفته اند. در این بین کشور آرژانتین بیشترین تعداد مجوزها را صادر کرده که اغلب آنها مربوط به ذرت تراریخته بوده اند. 

 

 

سطح زیر کشت ذرت تراریخته از 53/6 میلیون هکتار در سال 2015، به 60/6 میلیون هکتار در سال 2016 رسیده است. به این ترتیب سطح زیر کشت این محصول در جهان طی یک سال، 7 میلیون هکتار معادل 13% افزایش یافته است. 

 

 

سطح زیر کشت ذرت تراریخته در سال 2016 به 60/6 میلیون هکتار در جهان رسیده است.

 

نرخ پذیرش و کشت ذرت تراریخته در سال 2016، 26 درصد بوده است. 

 

 

ذرت تراریخته با نرخ پذیرش 26%، سومین محصول تراریخته جهان در سال 2016 از نظر میزان پذیرش بوده است. 

 

 

کشت و تولید ذرت تراریخته در سال 2016 با رشد 13 درصدی نسبت به 2015 همراه بوده است. 

4 کشور برتر کشت و تولید کننده محصولات تراریخته در جهان که ذرت تراریخته را کشت کرده اند عبارتند از: آمریکا، برزیل، آرژانتین و کانادا. 

 

 

آمریکا در سال 2016، 72/92 میلیون هکتار محصول تراریخته کشت کرده است. از این سطح، 35/05 میلیون هکتار به کشت ذرت تراریخته اختصاص داشته است. 

 

 

آمریکا به عنوان کشور برتر کشت، تولید و مصرف کننده محصولات تراریخته، در سال 2016 اقدام به کشت 35/05 میلیون هکتار ذرت تراریخته کرده است. ذرت تراریخته رتبه اول محصولات تراریخته کشت شده در آمریکا را در این سال داشته است. 

 

 

86 درصد ذرت تولیدی آمریکا از نوع ذرت تراریخته است. 

 

 

کشت ذرت تراریخته مقاوم به خشکی می تواند موجب کاهش 175 درصدی تعرق در شرایط تنش خشکی شود. این امر موجب حفظ بهتر رطوبت، عدم نیاز به آبیاری اضافی و کاهش اثرات تنش خشکی می شود. این نوع ذرت تراریخته از سال 2013 در آمریکا کشت شده و در سال 2016 سطح زیر کشت این محصول به حدود 1/2 میلیون هکتار رسیده است. 

 

 

کشت ذرت تراریخته مقاوم به خشکی به کشاورزان کمک می کند از منابع آبی حفاظت کنند و با صرف منابع کمتر، بهره وری بیشتری داشته باشند. 

 

 

سطح زیر کشت و نرخ پذیرش ذرت تراریخته در برزیل طی دو دهه گذشته همواره در حال افزایش بوده است. 

 

 

کشور برزیل با کشت 3 محصول تراریخته شامل سویای تراریخته، ذرت تراریخته و پنبه تراریخته، رتبه برتر تولید محصولات تراریخته را در بین کشورهای در حال توسعه دارد. 

 

 

ذرت تراریخته به عنوان دومین محصول تراریخته کشت شده در برزیل، 15/67 میلیون هکتار از اراضی کشاورزی این کشور را در سال 2016 به خود اختصاص داده است. سطح زیر کشت ذرت تراریخته در سال 2016، با افزایش 16/1 درصدی نسبت به سال 2015 همراه بوده است.

 

 

طی دوره 21 ساله کشت، تولید و مصرف محصولات تراریخته در جهان، آرژانتین به 35 رخداد ذرت تراریخته برای کشت تجاری مجوز داده است. 

 

 

ذرت تراریخته رتبه اول کشت و تولید محصولات تراریخته در آفریقا را در سال 2016 به خود اختصاص داده است. 

 

 

سطح زیر کشت ذرت تراریخته در آفریقای جنوبی در سال 2016 با افزایش 22 درصدی نسبت به سال 2015، به 2/16 میلیون هکتار رسیده و نرخ پذیرش آن 90% بوده است. 

 

 

از سال 1998، 70 رخداد تراریخته در آفریقای جنوبی مجوز کشت تجاری گرفته اند. در این بین 42 رخداد ذرت تراریخته دارای مجوز وجود دارند و این محصول را در رتبه اول اخذ مجوز قرار داده است. 

 

 

آفریقای جنوبی چهارمین کشور از پنج کشوریست که در سال 2016 ذرت تراریخته را در سطحی بیش از 1 میلیون هکتار کشت کرده اند. آمریکا با کشت 33/1 میلیون هکتار، رتبه اول این گروه را دارد. برزیل 13/1 میلیون هکتار ذرت تراریخته کشت کرده و رتیه دوم جهانی را دارد. آرژانتین با کشت 2/9 میلیون هکتار رتبه سوم را دارد. آفریقای جنوبی 1/8 میلیون هکتار کشت کرده و رتبه چهارم را دارد. کشور کانادا نیز با کشت 1/4 میلیون هکتار ذرت تراریخته، رتبه پنجم کشت، تولید و مصرف این محصول را در جهان کسب کرده است. 

 

 

کانادا ذرت تراریخته را در سطح 1/49 میلیون هکتار کشت و تولید کرده است. این محصول رتبه سوم تولید محصولات تراریخته را در کشور کانادا داشته است. 

 

 

پاکستان در سال 2016، بیش از 1/2 میلیون هکتار ذرت تراریخته کشت کرده و حدود 5 میلیون تن محصول برداشت کرده است.

 

 

از سال 2002، تعداد 88 رخداد تراریخته مجوز کشت، تولید و مصرف به عنوان خوراک دام و انسان در کشور فیلیپین دریافت کرده اند. دراین بین ذرت تراریخته با 52 رخداد تأیید شده، رتبه اول را دارد. 

 

 

فیلیپین رتبه دوازدهم تجاری سازی محصولات تراریخته را در سال 2016 داشته است. سطح زیر کشت ذرت تراریخته در این سال در کشور فیلیپین با افزایش 16 درصدی همراه بوده است. 

 

 

فیلیپین یکی از 8 کشور منطقه آسیا و اقیانوسیه است که ذرت تراریخته را در سال 2016 کشت کرده است.

 

 

کشور فیلیپین در سال 2016، 812000 هکتار ذرت تراریخته کشت و تولید کرده است. کشت این محصول در فیلیپین در سال 2016 نسبت به سال 2015، افزایش حدود 16 درصدی داشته است.

 

 

با اختصاص 310000 هکتار از اراضی کشاوری پاراگوئه به کشت ذرت تراریخته، این محصول رتبه دوم کشت محصولات تراریخته در این کشور را در سال 2016 به خود اختصاص داده است. 

 

 

سطح زیر کشت ذرت تراریخته در اروپا با 17% افزایش نسبت به سال گذشته در سال 2016 به 136000 هکتار رسیده است. 

 

 

حدود 95% از کل سطح زیر کشت ذرت تراریخته در اتحادیه اروپا، مربوط به کشور اسپانیاست که در سال 2016، 136363 هکتار ذرت تراریخته را کشت کرده است. 

 

 

اسپانیا با کشت 95% ذرت تراریخته در اتحادیه اروپا، رتبه اول تولید محصولات تراریخته در اروپا را در دست دارد. 

 

 

با کشت ذرت تراریخته در اسپانیا، عملکرد زراعت این محصول از 8/5 تن در هکتار به 116/5 تن در هکتار افزایش یافته است. این افزایش عملکرد موجب شده که اسپانیا بتواند موقعیت خود را به عنوان بزرگترین تولید کننده محصولات تراریخته در اروپا حفظ کند. 

 

 

کشور اسلواکی در سال 2006 با کشت 30 هکتار ذرت تراریخته مقاوم به حشره آفت، برای اولین بار اقدام به کشت محصولات تراریخته کرده است. سطح زیر کشت ذرت تراریخته در سال 2016 در این کشور به 138 هکتار رسیده است. اسلواکی در سال 2016 سومین تولید کننده محصولات تراریخته در اتحادیه اروپا بوده است. 

 

 

کشور کلمبیا برای اولین بار محصول ذرت تراریخته را در سال 2009 کشت کرده است. 

 

 

در سال 2016، کشور کلمبیا 110 هزار هکتار ذرت تراریخته کشت کرده که از این مقدار، 100 هزار هکتار به کشت ذرت تراریخته اختصاص داشته است. 

 

 

از سال 2002 تا 2016، کشور کلمبیا به 82 رخداد تراریخته مجوز داده است که در این بین بیشترین مجوزها به رخدادهای ذرت تراریخته داده شده است. 44 رخداد ذرت تراریخته در کشور کلمبیا مجوز کشت، تولید و مصرف به عنوان خوراک دام و انسان گرفته اند. 

 

 

سطح زیر کشت محصولات تراریخته در سال 2016 در کشور شیلی با افزایش 15 درصدی نسبت به سال 2015، به 10667هکتار رسیده است. سطح زیر کشت ذرت تراریخته در این کشور نیز در سال 2016، افزایش 34 درصدی نسبت به سال 2015 داشته است. 

 

 

کشور شیلی در سال 2016، 6260 هکتار ذرت تراریخته کشت کرده است. به این ترتیب ذرت تراریخته رتبه اول کشت و تولید محصولات تراریخته را در شیلی داشته است. سویای تراریخته و کلزای تراریخته رتبه دوم کشت و تولید را در این شکل دارند. 

 

 

از سال 2015، 22 رخداد تراریخته در ویتنام مجوز کشت، تولید و مصرف خوراکی به عنوان خوراک انسان و دام و طیور را صادر کرده که 14 رخداد ذرت تراریخته در این بین وجود دارد. در سال 2016 به تنهایی 3 رخداد ذرت تراریخته در ویتنام تأیید گردیده و موفق به اخذ مجوز شده است. 

 

 

کشور ویتنام در سال 2016، با افزایش 10 برابری نسبت به 2015، 35000 هکتار ذرت تراریخته کشت کرده است. 

 

 

کشور استرالیا در مجموع به 119 رخداد تراریخته مجوز کشت، تولید و یا مصرف به عنوان خوراک انسان و دام داده که 27 مجوز مربوط به ذرت تراریخته بوده است. 

 

 

از سال 1996 تا 2016، 158 رخداد محصولات تراریخته در مکزیک برای کشت، تولید یا مصرف به عنوان خوراک انسان و دام و طیور مجوز گرفته است که در این بین ذرت تراریخته با 68 رخداد تأیید شده در این کشور، رتبه برتر را دارد. 

 

 

کشت محصولات تراریخته طی دو دهه گذشته منجر به افزایش تولید ذرت تراریخته به میزان 357/7 میلیون تن شده است. 

 

ذرت تراریخته در آینده

 

 

تانزانیا و موزامبیک در حال انجام آزمایشات مزرعه ای ذرت تراریخته مقاوم به خشکی (WEMA) هستند. به زودی این محصول روانه بازار خواهد شد. 

 

 

افزایش کیفیت محصول ذرت تراریخته با افزایش محتوای پروتئینی آن

 

 

 

تولید غذای سالم و کافی با بهترین کیفیت از اهداف مهندسی ژنتیک و فناوری تولید گیاهان تراریخته است. ذرت راریخته غنی از متیونین جدیدترین محصول تراریخته است که با روشی آسانتر و ارزانتر از سایر روشها، این آمینواسید ضروری را برای انسان و دام فراهم کرده است. 

 

واردات گسترده ذرت تراریخته به ایران و توقف تولید ملی!

 

 

کشور ایران به رغم توانایی تولید ذرت تراریخته یا اصلاح ژنتیکی شده نوین، تولید ملی را متوقف کرده و سالهاست که واردات گسترده بذر و محصول ذرت تراریخته از کشورهای تولید کننده این محصول را در پیش گرفته است!!! 

 

سطح زیر کشت چغندرقند تراریخته در آمریکا و کانادا

کشت محصولات تراریخته در اروپا

وضعیت کشت محصولات تراریخته در جهان؛ 2015

وضعیت کشت محصولات تراریخته در جهان؛ 2016

افزایش سطح زیر کشت جهانی محصولات تراریخته در سال 2016

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

اخبار ویژه

اخبار

این پایگاه اطلاع رسانی به کارگروه کشاورزی ستاد توسعه زیست فناوری تعلق دارد.