زیست فناوری کشاورزی

مرکز جامع اطلاع رسانی

پس از پايان دهه دوم تجاری سازی محصولات تراریخته (۲۰۱۵-۱۹۹۶)، آمار و مستندات مبين آن بود که این محصولات سود قابل توجهی در زمینه های زراعی، زیست محیطی، اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی برای کشاورزان، و به طور فزاینده برای مصرف کنندگان داشته اند. طي بيست سال، دو میلیارد هکتار از اراضي زراعي جهان به محصولات تراریخته اختصاص يافته  است. این میزان محصولات تراریخته به طور قابل توجهی به تامین غذای ۷٫۴ میلیارد نفر کمک می کند. بیش از ۱۸ میلیون کشاورز در بیش از ۳۰ کشور جهان کشت می کنند.

بیش از ۱۸ میلیون کشاورز در بیش از ۳۰ کشور جهان، مزایای متعدد کشت محصولات  تراریخته را در این ۲۰ سال به شرح زیر اعلام داشته اند:
 
    افزایش بهره وری که به تامین غذا، تغذیه و فیبر جهانی کمک می کند؛
    خودكفايي بيشتر به ازاي سطح ثابت زمين هاي كشاورزي؛
    حفاظت از تنوع زیستی، جلوگیری از جنگل زدایی و حفاظت از تنوع زیستی؛
    کاهش چالش های مرتبط با تغییرات آب و هوایی؛
    بهبود مزایای اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی.
 
 
مجموع سطح زيرکشت جهاني محصولات تراريخته سال 2016 
 
 
 
گسترش جهانی کشت محصولات تراریخته در سال ۲۰۱۶
 
در سال ۲۰۱۶ (اولين سال دهه سوم تجاري سازي محصولات تراريخته)، ۲۶ کشور جهان، شامل ۱۹ کشور در حال توسعه و ۷ کشور صنعتی، بيش از ۱۸۵ ميليون هکتار گياه تراريخته کشت کرده اند. سطح زيرکشت اين محصولات در سال ۲۰۱۶ نسبت به سال ۲۰۱۵ به ميزان ۵٫۴ ميليون هکتار افزايش داشته است (شکل ۲).
 
 
نیمه اول جدول 2016نیمه دوم جدول 2016
 
 کشور های در حال توسعه از سال ۲۰۱۲ (پنج سال) در تولید محصولات تراریخته از کشورهای صنعتی پيشي گرفتند.  قبل از سال ۲۰۱۱، کشورهای صنعتی سطح زیر کشت بیشتری نسبت به کشورهای در حال توسعه داشتند و در سال ۲۰۱۱، زمین های تحت کشت محصولات تراریخته به طور مساوی بین کشورهای صنعتی و در حال توسعه توزیع شد. از سال ۲۰۱۲، کشورهای در حال توسعه به طور مداوم افزایش کشت داشته اند و در سال ۲۰۱۶، اختلاف بین کشورهای در حال توسعه و صنعتی به ۱۴٫۱ میلیون هکتار رسید. این در حالی است که در سال ۲۰۱۶ در مقایسه با سال ۲۰۱۵، کشورهای صنعتی ۳٫۵ درصد و کشورهای در حال توسعه ۲٫۶ درصد افزایش سطح زير کشت را نشان داده اند.
 
جدول فوق وضعيت توليد محصولات تراريخته در ۲۸ کشور جهان طي سال هاي ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ را نشان مي دهد. ده کشور برتر فهرست که در سال ۲۰۱۶ در مجموع بيش از يک ميليون هکتار افزايش سطح زير کشت نسبت به سال ۲۰۱۵ داشته اند، عبارتند از:  ایالات متحده آمریکا با ۷۲٫۹ میلیون هکتار (۳۹ درصد کل جهانی، مشابه سال ۲۰۱۵)، برزیل با ۴۹٫۱ میلیون هکتار (۲۷ درصد کل جهاني)، آرژانتین با ۲۳٫۸ میلیون هکتار (۱۳ درصد کل جهاني)، کانادا با ۱۱٫۶ میلیون هکتار (۶ درصد کل جهاني)، هند با ۱۰٫۸ میلیون هکتار (۶ درصد کل جهاني)، پاراگوئه با ۳٫۶ میلیون هکتار (۲ درصد کل جهاني)، پاکستان با ۲٫۹ میلیون هکتار (۲ درصد کل جهاني)، چین با ۲٫۸ میلیون هکتار (۲ درصد کل جهاني)، آفریقای جنوبی با ۲٫۷ میلیون هکتار (۱ درصد کل جهاني) و اروگوئه با ۱٫۳  میلیون هکتار (۱ درصد کل جهاني). ۱۶ کشور دیگر فهرست در سال ۲۰۱۶ حدود ۴٫۹ میلیون هکتار افزايش سطح زيرکشت نسبت به سال ۲۰۱۵ داشته اند.
 
از ۲۶ کشوری که در سال ۲۰۱۶ محصولات تراریخته را کشت کرده اند، ۱۲ کشور در آمریکا، ۸  کشور در آسیا، ۴ کشور در اروپا و ۲ کشور در آفریقا قرار دارند. بر اين اساس، ده کشور توليد کننده محصولات تراريخته در آمریکای لاتین به ترتیب سطح زیر کشت برزیل، آرژانتین، پاراگوئه، اروگوئه، بولیوی، مکزیک، کلمبیا، هندوراس، شیلی و کاستاریکا می باشند. ۸ کشور تولید کننده محصولات تراریخته در آسیا و اقیانوس آرام عبارتند از هند، پاکستان، چین، استرالیا، فیلیپین، میانمار، ویتنام و بنگلادش. همچنین چهار کشور اسپانیا، پرتغال، جمهوری چک و اسلواکی عضو اتحادیه اروپا هستند که در سال ۲۰۱۶ نيز به تولید محصولات تراریخته پرداخته اند.
 
 
 
محصولات تراریخته اصلي
 
در سال ۲۰۱۶ چهار محصول تراریخته اصلي شامل سویا (۵۰ درصد)، ذرت (۳۳ درصد)، پنبه (۱۲ درصد) و کلزا (۵ درصد) بیشترین سطح زير کشت را به خود اختصاص داده اند. ساير گياهان تراريخته شامل يونجه، چغندرقند، پاپايا، ذرت شيرين، کدو، صنوبر، سيب زميني و بادمجان در مجموع نزديک به يک درصد سطح زيرکش جهاني محصولات تراريخته را شامل شدند (شکل ۳).
 
جدول محصولات تراريخته اصلي سال 2016
 
سویای تراریخته همچنان مهمترين محصول تراريخته جهان است. سوياي تراريخته ۷۸ درصد از کل سطح زیر کشت سویا در جهان را به خود اختصاص داده است (شکل ۳).
 
نمودار محصولات تراريخته اصلي سال 2016
 
صفات تراريخته اصلي
 
اگرچه که صفت مقاومت به علفکش در سال ۲۰۱۶ نيز مهمترين صفت در گياهان تراريخته بوده است و ۴۷ درصد از سطح زيرکشت محصولات تراريخته جهان به گياهان تراريخته مقاوم به علفکش اختصاص يافته است، اما پذيرش محصولات تراريخته اي که بيش از يک صفت تراريخته را در خود دارند، بطور بسيار چشمگيري رو به افزايش مي باشد. در سال ۲۰۱۶، بيش از ۴۱ درصد از سطح زيرکشت جهاني محصولات تراريخته به گياهاني اختصاص يافته است که بيش از يک صفت تراريخته را با خود دارند. سطح زير کشت اين گياهان نسبت به سال ۲۰۱۵ به ميزان ۲۸ درصد افزايش نشان مي دهد (شکل ۴).
 
صفات اصلي تراريخته در سال 2016
 
ارزش بازار محصولات تراريخته
 
بنا بر استعلام ISAAA از CROPNOSIS، ارزش بازار محصولات تراريخته در سال ۲۰۱۶ برابر با ۱۵٫۸ ميليارد دلار امريکا بوده است که معادل ۳۵ درصد از کل ارزش بازار تجارت جهاني بذر است. جدول زير، ارزش بازار محصولات تراريخته از سال ۱۹۹۶ تا سال ۲۰۱۶ را نشان مي دهد (شکل ۵).
 
 
جدول بهاي ارزش جهاني تا 2009
 
 
 
جدول بهاي ارزش جهاني تا 2016
 
 
 
 
نویسندگان: مهسا زنگي آبادي، جعفر ذوالعلي
 
 
گروه: محصولات تراریخته یا اصلاح ژنتیکی شده نوین

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

اخبار ویژه

اخبار

این پایگاه اطلاع رسانی به کارگروه کشاورزی ستاد توسعه زیست فناوری تعلق دارد.